kokorycz.jpg

postolka

 

Jak planować kampanię edukacyjną w zakresie gospodarki odpadami?

eko_fbKażda gmina w Polsce miała obowiązek przed wprowadzeniem zmian związanych z nowelizacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w 2013 roku prowadzić działania informacyjne i edukacyjne wspomagające mieszkańców w zrozumieniu przedmiotu zachodzących zmian. Często z pomocą przychodziły organizacje pozarządowe realizujące na danym terenie działania z obszaru ekologii i ochrony środowiska. Nasze Stowarzyszenie na terenie województwa pomorskiego realizowało w tym celu kampanię pod nazwą „Porządne pomorze”.


Stykając się z różnorodnymi grupami odbiorców nie jest możliwe by jedną metodą edukacyjną trafić do wszystkich. Najsilniejszym akcentem, który z naszego doświadczenia wspierał proces edukacyjny była wizyta w zakładzie utylizacji odpadów zwanym teraz powszechnie RIPOKiem. Jest bowiem wciąż wiele osób utożsamiających taki zakład z „dziurą w ziemi”, do której trafiają odpady. Przez cały czas, gdy realizowaliśmy intensywnie działania edukacyjne z tego zakresu trafialiśmy na głosy: „po co segregować skoro i tak się później to miesza”, „…ja nie wytwarzam odpadów w ogóle…”, „skoro mój sąsiad nie segreguję, to ja też nie będę”. Płynęły one z błędnego podejścia do tych zagadnień. Mam na myśli opinię, że często pokazuje się, że segregacja to dobry interes, oszczędność pieniędzy… owszem, ale nie tylko. Przecież wynika ona głównie z tego, że szanujemy dzięki temu środowisko nie składując, tego co da się przetworzyć. To czy z butelki PET robimy pasy bezpieczeństwa, czy spalamy ją w specjalnych instalacjach do termicznej obróbki odpadów nie ma znaczenia. Ważne by wiedzieć, że powoduje to zmniejszenie obciążenia środowiska. Niestety w znacznej mierze patrzy się na temat zagospodarowania odpadów przez pryzmat pieniędzy. Nie jest to dziwne. Tak Ministerstwo Środowiska podeszło do pierwszej fazy działań informacyjnych związanych z nowelizacją ustawy. Skupienie na interesie gminy i pieniądzach odsuwało i nadal odsuwa kluczowy interes społeczny w postaci dbałości o środowisko na dalszy plan.

 

Informacja vs. edukacja

Nie każdy widzi różnicę między powyższymi pojęciami. Często używane są jako synonimy. Najprościej można wytłumaczyć to w ten sposób, że informacja jest przekazem jednokierunkowym, bez oczekiwania na sygnał zwrotny odbiorcy przekazu. Z kolei edukacja jest to proces wymiany poglądów, posiadanej wiedzy, wyjaśnianie jak segregować odpady itp. W przypadku działań informacyjnych można wymienić wydruk ulotek, z kolei do edukacji można zaliczyć warsztaty o tematyce odpadowej w szkole. Ale… by nam się udało zrealizować zamierzone cele w pełni, oba te elementy muszą się przenikać i uzupełniać. Czyli wytworzoną ulotkę nie tylko rozdajemy, ale też pokazujemy jak z niej korzystać, pytamy czy treści w niej zawarte są zrozumiałe. To ważne. Chcąc jak najlepiej przygotować się do realizacji kampanii odpadowej należy dokonać rozpoznania społeczności lokalnej. Dowiedzieć się jakie jest ich podejście, jakie są potrzeby. Czy już segregują czy też nie? A nawet jeśli tak, to czy robią to właściwie. Jeżeli znowu odpowiadamy twierdząco, to może należy zastanowić się nad ilością powstających odpadów. Być może trzeba pomyśleć o działaniach zmniejszających depozyt odpadów, jakie trafiają do pojemnika, poprzez włączenie myślenia w trendzie Eko – konsumpcjonizmu. O tym niestety jak do tej pory mówi się najmniej. Ustawodawca bowiem nie nakłada nacisku by powstających odpadów było mniej, ale by osiągnąć założone czy też bardziej nakazane przez organy UE wartości procentowe poziomów odzysku. To nie stanie się z dnia na dzień. Zmiana sposobu myślenia, a w konsekwencji naszych postaw wymaga czasu, a same działania informacyjno – edukacyjne w tym aspekcie są nie do wyczerpania.


Artykuł ukazał się w czasopiśmie: Logistyka Odzysku 3/2014(12)
Temat numeru: RECYKLING TWORZYW SZTUCZNYCH W POLSCE
Autor: Janusz Kowalak


Projekt: „Edukacja ekologiczna mieszkańców Kwidzyna – myśl i działaj EKOlogicznie” jest współfinansowany ze środków miasta Kwidzyn

kwidzyn_moje_miasto